Chủ động ứng phó phòng vệ thương mại

Chủ động ứng phó phòng vệ thương mại 08/10/2021 10:09:00 15

Cỡ chữ:A- A+
Tương phản:Giảm Tăng

Chủ động ứng phó phòng vệ thương mại

08/10/2021 10:09:00

Việc Việt Nam ký kết các hiệp định thương mại tự do (FTA), đẩy mạnh xuất khẩu làm cho các vụ kiện chống bán phá giá (CBPG) đối với một số sản phẩm của doanh nghiệp trong nước tăng. Do đó, việc chủ động ứng phó, hoàn thiện hệ thống pháp luật để bảo vệ nền kinh tế, doanh nghiệp, thị trường trong nước phù hợp cam kết quốc tế là chủ trương đúng đắn trong bối cảnh dịch Covid-19 diễn biến phức tạp.

M:\8.10-.jpg

Số vụ kiện phòng vệ thương mại tăng

Trong những năm gần đây, số lượng các vụ việc PVTM của nước ngoài đối với hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam đang tăng nhanh, nhất là khi một số nước có hàng hóa xuất khẩu từ Việt Nam sử dụng nguyên liệu chính nhập khẩu từ một số khu vực đang bị áp dụng biện pháp PVTM như thép, nhôm... Nếu trong giai đoạn 2005 - 2010 chỉ có 25 vụ việc thì sang giai đoạn 2011 - 2015 đã lên tới 53 vụ. Đặc biệt giai đoạn 2016 - 9/2021, số lượng các vụ việc PVTM đã tăng lên 109 vụ.

Ông Chu Thắng Trung, Phó Cục trưởng Cục PVTM, Bộ Công Thương cho rằng, lý do chính làm tăng của các vụ việc PVTM áp dụng với hàng xuất khẩu từ Việt Nam là do xuất khẩu của Việt Nam tăng nhanh trong thời gian vừa qua nhờ tác động tích cực của tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế, tham gia các FTA. Nhiều mặt hàng của Việt Nam đã tạo ra sức ép cạnh tranh lớn tại thị trường nước nhập khẩu, làm cho ngành sản xuất tại các nước này đề nghị chính phủ họ điều tra áp dụng các biện pháp PVTM. Bên cạnh đó, một nguyên nhân khác xuất phát từ tác động của dịch Covid-19 đến nhiều nền kinh tế, làm cho nhiều ngành phải thu hẹp sản xuất, sa thải công nhân. Trong khi đó, nhờ sự quyết liệt trong phòng, chống dịch, Việt Nam vẫn đạt được tăng trưởng kinh tế trên nhiều lĩnh vực, trong đó có xuất khẩu. Vì vậy, nhiều nước đã gia tăng điều tra PVTM để bảo hộ sản xuất, đặc biệt là với các nước vẫn duy trì xuất khẩu tốt như Việt Nam.

Đối với các doanh nghiệp Việt Nam, việc trở thành đối tượng điều tra của các vụ kiện PVTM, áp dụng các biện pháp PVTM sẽ có những tác động tiêu cực đến năng lực cạnh tranh, thương hiệu sản phẩm của doanh nghiệp. Nếu hàng hóa xuất khẩu của doanh nghiệp bị áp dụng thuế PVTM ở mức cao sẽ làm giảm lợi thế cạnh tranh, dẫn đến mất một phần hoặc toàn bộ thị trường xuất khẩu. Để tránh bị áp thuế, doanh nghiệp phải bố trí thời gian và nguồn lực để xử lý, đáp ứng các yêu cầu của cơ quan điều tra nước ngoài. Điều này sẽ tạo thêm gánh nặng tài chính cho doanh nghiệp. Số lượng các vụ kiện PVTM tăng lên sẽ gián tiếp ảnh hưởng tiêu cực đến cả ngành sản xuất và xuất khẩu, tăng trưởng kinh tế của Việt Nam.

Nâng cao năng lực về phòng vệ thương mại

Theo ông Chu Thắng Trung, đến nay, về cơ bản hệ thống pháp luật về PVTM đã được hoàn thiện. Nhiều đề án, nghị quyết, chương trình hành động lớn trong lĩnh vực PVTM đã được Bộ Công Thương chủ trì xây dựng, báo cáo trình cấp có thẩm quyền ban hành và phối hợp các bộ, ngành liên quan triển khai thực hiện. Cuối tháng 6/2021, Bộ Công Thương đã phối hợp các bộ, ngành, đơn vị liên quan xây dựng, trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án nâng cao năng lực về PVTM trong bối cảnh tham gia các FTA thế hệ mới.

M:\8.10.jpg

Bên cạnh đó, Bộ Công Thương đã chủ động nghiên cứu, tham mưu để thể chế hóa công tác hỗ trợ doanh nghiệp xử lý các vụ việc điều tra PVTM của nước ngoài trong Luật Quản lý ngoại thương, đồng thời cụ thể hóa trong một số đề án đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt như Đề án tái cơ cấu ngành công thương, Đề án tăng cường quản lý nhà nước về chống lẩn tránh biện pháp PVTM và gian lận xuất xứ, Đề án xây dựng và vận hành hiệu quả hệ thống cảnh báo sớm về PVTM (Đề án 316, theo Quyết định số 316/QĐ-TTg ngày 1/3/2020). Mục tiêu của Đề án 316 nhằm cảnh báo trước những mặt hàng xuất khẩu có nguy cơ bị nước ngoài điều tra PVTM, qua đó giúp các doanh nghiệp có sự chuẩn bị trước và giúp các cơ quan chức năng hỗ trợ doanh nghiệp có trọng tâm, trọng điểm. Hệ thống cảnh báo sớm còn giúp các cơ quan chức năng tăng cường các hoạt động đấu tranh với các hành vi gian lận xuất xứ, chuyển tải bất hợp pháp nhằm lẩn tránh biện pháp PVTM. Các thông tin về cảnh báo là một trong những kênh thông tin giúp doanh nghiệp sớm nhận biết nguy cơ bị điều tra PVTM đối với mặt hàng xuất khẩu.

Cục PVTM cho biết, hiện tượng nhập khẩu ồ ạt những sản phẩm là đối tượng áp dụng biện pháp PVTM đã giảm đi đáng kể. Như đối với mặt hàng tôn mạ trước đây mỗi năm nhập khẩu đều tăng gấp đôi so với năm trước thì sau khi áp dụng biện pháp chống bán phá giá, lượng nhập khẩu đã giảm. Nhờ công cụ PVTM, một số doanh nghiệp đã cải thiện đáng kể tình hình sản xuất - kinh doanh, thoát khỏi thua lỗ và từng bước ổn định sản xuất. Đặc biệt, các biện pháp PVTM cũng góp phần ổn định giá đầu vào cho một số ngành sản xuất trong nước.

Trước xu thế sử dụng các biện pháp PVTM ngày càng tăng, công tác cảnh báo sớm và tuyên truyền, thông tin về PVTM đóng vai trò hết sức quan trọng, cấp thiết. Để nâng cao hiệu quả công tác này, Bộ Công Thương cần tăng cường phổ biến thông tin kịp thời về PVTM; đẩy mạnh tuyên truyền, cung cấp thông tin cơ bản, chuyên sâu, chính xác có tính hệ thống về PVTM cho cơ quan báo chí. Đồng thời, hoạt động tuyên truyền, phổ biến kiến thức liên quan đến PVTM cần được đẩy mạnh nhằm nâng cao năng lực, nhận thức của cộng đồng DN và người dân về PVTM, qua đó bảo vệ quyền lợi ích chính đáng của các ngành sản xuất trong nước và nền kinh tế khi Việt Nam tham gia nhiều FTA như hiện nay.

Về phía các doanh nghiệp, để chủ động hơn trong việc xử lý các vụ việc điều tra PVTM của nước ngoài, các doanh nghiệp cần theo dõi thông tin cảnh báo của Bộ Công Thương trong quá trình xuất khẩu sang các nước. Nhằm hạn chế tình trạng bị động khi xảy ra điều tra PVTM, bản thân các doanh nghiệp nên sẵn sàng tâm thế có khả năng bị kiện. Nếu bị điều tra PVTM, các doanh nghiệp nên tham gia hợp tác đầy đủ với cơ quan điều tra và phối hợp chặt chẽ với cơ quan liên quan trong quá trình xử lý. cộng đồng doanh nghiệp cần nâng cao năng lực PVTM.

Bên cạnh đó, các doanh nghiệp xuất khẩu cần trang bị kiến thức cơ bản về PVTM, chuẩn bị nguồn lực để đối phó với các nguy cơ bị kiện PVTM, tuân thủ chặt chẽ các quy định về chứng nhận xuất xứ, không tiếp tay cho các hành vi gian lận xuất xứ, lẩn tránh biện pháp PVTM. Đồng thời, đa dạng hóa thị trường, tìm kiếm thị trường xuất khẩu mới, tránh tăng trưởng xuất khẩu quá nóng vào một thị trường, đặc biệt là những thị trường thường xuyên sử dụng công cụ PVTM và đã từng kiện hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam. Chiến lược kinh doanh cần được chủ động điều chỉnh hợp lý nhằm tránh ảnh hưởng lớn trong trường hợp hoạt động xuất khẩu có kết quả không mong muốn do biện pháp PVTM của nước ngoài gây ra. Ngoài ra, để phát huy được những lợi thế của công cụ PVTM, các doanh nghiệp phải xây dựng và tăng cường năng lực nhân sự về pháp chế doanh nghiệp, lưu trữ đầy đủ các thông tin đầu vào về nguồn gốc, xuất xứ nguyên liệu đầu vào, nâng cao năng lực quản trị của doanh nghiệp, khả năng dự báo thị trường.

Trần Duẩn

 

Bình chọn

Điểm bình chọn
0 / 5
Tổng 0 lượt bình chọn
5
0%
4
0%
3
0%
2
0%
1
0%